HomeKiểm toán nội bộ

Mô hình ba tuyến phòng vệ trong Quản Trị Doanh Nghiệp

Like Tweet Pin it Share Share Email

Hôm nay mình đi dự hội thảo về quản trị rủi rokiểm soát nội bộ trong doanh nghiệp,được lắng nghe chia sẻ từ một nhà lãnh đạo được bình chọn Top 50 người có ảnh hưởng lớn nhất trong lĩnh vực Kế toán trên toàn cầu – Ông Jeffrey C. Thomson, CMA, CAE – Chủ tịch kiêm Tổng Giám Đốc toàn cầu của Hiệp Hội Kế Toán Quản Trị Hoa Kỳ IMA. Nghe được chút ít về mô hình này  nên xin chia sẻ đôi chút về mô hình ba tuyến phòng vệ trong quản trị doanh nghiệp nghe được trong ngày hôm nay.

Thông thường, các doanh nghiệp cần có ba tuyến phòng vệ nội bộ.

Tuyến thứ nhất bao gồm hoạt động kiểm soát nội bộ được thiết lập trong các quy trình trong hoạt động sản xuất – kinh doanh của đơn vị tại các phòng ban. Tuyến phòng vệ này sẽ bao gồm “Hoạt động kiểm soát của Ban lãnh đạo” và ” Các biện pháp kiểm soát nội bộ”. Tại mỗi một bộ phận chức năng sẽ gồm hoạt động chức năng ( sản xuất, phân tích, thiết kế) và hoạt động kiểm soát ( chấm công, kiểm tra chất lượng, phê duyệt …là các hoạt động kiểm soát đảm bảo hoạt động chức năng đúng quy trình).Ví dụ như mua hàng cho đối tác phải do nhân viên lập, ký tên, trưởng bộ phận soát hồ sơ, ok, kí tên chuyển kế toán thanh toán, kế toán thanh toán soát hồ sơ, đối chiếu số tiền, hóa đơn, hợp đồng balabla, ok, ký tên, chuyển kế toán trưởng, ok ký tên chuyển giám đốc phê duyệt… các hoạt động kiểm tra hồ sơ là hoạt động của kiểm soát nội bộ, chữ ký chính là dấu hiệu của kiểm soát nội bộ lưu trữ trên chứng từ.Tuyến này sẽ trực thuộc quản lý và ý chí của Ban Giám đốc, Ban giám đốc sẽ trực tiếp truyền đạt mục tiêu của doanh nghiệp do HĐQT đề ra bằng các biện pháp kiểm soát.

Tuyến phòng vệ thứ hai gồm các chức năng kiểm soát và giám sát được ban điều hành thiết lập, nhằm đảm bảo việc tuân thủ và hiệu quả của các quy trình và hoạt động như: kiếm soát tài chính, đảm bảo an ninh, quản lý rủi ro, quản lý chất lượng, thanh tra, tuân thủ…Theo từng quy mô, điều kiện, mức độ phức tạp của hoạt động kinh doanh, khẩu vị rủi ro của đơn vị để đưa ra các quyết định về các chỉ tiêu tài chính, an ninh, chất lượng. Tuyến này cũng sẽ thuộc về chức năng điều hành ( Ban Giám đốc).

Tuyến phòng vệ thứ ba kiểm toán nội bộ.  Kiểm toán nội bộ đảm bảo sự hiệu quả của quản trị, quản lý rủi ro và kiểm soát nội bộ, bao gồm cả việc đánh giá một cách độc lập cách thức mà hai tuyến phòng thủ đầu tiên thực hiện mục tiêu quản lý rủi ro và kiểm soát. Đây là phòng tuyến cuối cùng của doanh nghiệp và sẽ báo cáo trực tiếp lên HĐQT về các vấn đề phát sinh trước khi các cơ quan bên ngoài ( kiểm toán độc lập, các cơ quan quản lý nhà nước) phát hiện các vấn đề.

Như vậy chúng ta đã có thể hiểu 1 doanh nghiệp chuẩn sẽ phải có 3 tuyến phòng thủ vững chắc đảm bảo các vấn đề là vững chắc. Tuy nhiên, trong 1 doanh nghiệp thường xuyên phải lựa chọn giữa phát triển nóng và hệ thống kiểm soát, quản trị chặt…Việc kiểm soát chặt đi đôi với việc hạn chế sự phát triển mạnh, nhanh. Nhiều chuyên gia về quản trị đã có nhiều phân tích về nhiều mặt nhưng đều có một điểm chung là phải đánh đổi, không thể có cả 2 trong cùng 1 doanh nghiệp, cần phải cân nhắc, hài hòa cả 2 yếu tố để đảm bảo quy trì kiểm soát hạn chế tối đa rủi ro trọng yếu nhưng đủ để chức năng hoạt động phát triển.

Các điểm yếu thường gặp ở 3 tuyến phòng thủ này tại Việt Nam

Kiểm soát nội bộ ( tuyến 1)

Nhiều doanh nghiệp vẫn đang hiểu nhầm “kiểm soát nội bộ” là một bộ phận riêng biệt nằm dưới ban Điều hành hay gọi là Ban Kiểm soát. Trong khi đó kiểm soát nội bộ thực chất là các hoạt động, thủ tục và quy trình kiểm soát do các cấp thực hiện mà thôi. Chính do hiểu nhầm như vậy nên hoạt động của Ban kiểm soát có thể chống chéo với tuyến 3 là kiểm toán nội bộ. Thực tế sẽ rất nhiều người không phân biệt được hoạt động của Ban Kiểm Soát và Kiểm toán nội bộ. Hiện tại đã có rất nhiều doanh nghiệp đi tiên phong theo mô hình chuẩn Quốc tế là loại bỏ Ban Kiểm Soát.

Việc xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chưa theo chuẩn quốc tế, vẫn mang tính tự phát, sai đâu sửa đấy, đến lúc phát sinh gian lận bị phát hiện mới sửa quy trình kiểm soát. Lúc đầu cũng không đánh giá được rủi ro lớn ở đâu để làm cơ sở xây dựng hệ thống.

Quản trị rủi ro ( tuyến 2)

Đa số các doanh nghiệp Việt chưa thành lập bộ phận quản trị rủi ro ngoài các ngân hàng hay tổ chức tài chính lớn. Hết

Kiểm toán nội bộ ( Tuyến 3)

Do nhân sự của kiểm toán nội bộ thường là nhân sự chất lượng cao, am hiểu hoạt động doanh nghiệp, luật phát, kế toán nên bị phân công quá nhiều công việc liên quan đến tư vấn, hỗ trợ các đơn vị chức năng khác dẫn đến không đảm bảo tính độc lập trong việc đảm bảo tuân thủ của kiểm toán nội bộ. Nhiều quy trình lỗi do chính kiểm toán nội bộ tư vấn thì liệu kiểm toán nội bộ quy trình đó có đảm bảo độc lập?

Thiếu nhân lực có chuyên môn, năng lực cho kiểm toán nội bộ, thiếu quy định, chuẩn mực chuyên môn dẫn đến công tác kiểm toán nội bộ hiện nay ở Việt Nam vẫn là dò đường từng bước  giữa màn đêm…

Bài viết này giúp chúng ta hiểu được 3 khái niệm chính, xuyên suốt trong quản trị doanh nghiệp và mối quan hệ với nhau mà sau này chúng ta sẽ bám quanh nó là ” Kiểm soát nội bộ”, “quản trị rủi ro”  và “kiểm toán nội bộ”.

.

Mô hình ba tuyến phòng vệ trong Quản Trị Doanh Nghiệp
4.82 (96.36%) 22 votes

Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *